Video

HANA O’REGAN

04/12/2013

Tēnei mea te mita – kua tō rānei tōna rā ki tēnei ao?  He wāhi tonu mōhona i tēnei te ao e matemate haere ana a Tini Reo, a Mano Mita i te nuku o te whenua i tona kōmirotaka?  He pai kē atu rānei te tuku atu i a ia me ōna momo ki te uruka mātao kia hemo tonu atu i tōna moeka roa, i tōna moeka māeke, mei kore noa e tupono ka ora anō tōna tuakana a Te Reo Whānui i tērā āhuataka?  Ā, ka noho ko Te Reo Whānui hei reo motuhake mō te motu, kia kotahi anō reo, ā haere ake nei?  

Tēnā, ki te whai tātou i tērā mahere, ki te whakapeto riaka tātou e kaikākau ana ki tō tātou reo Māori ki te Reo Whānui me tōna kotahi, ā, ka whakaae tātou ki te waiho i kā reo-ā-iwi ki te pae o maumahara, me pātai ake ia, he aha rā kā mea e karo i a tātou?  He aha rā te utu i te tōka o te rā? 

Mahaku e kī atu, ko tēnei te urupounamu kai te aroaro o Kāi Tahu i tēnei wā.  Ahakoa te tokoiti o te iwi e pīkau ana i kā kaweka o te whakaorataka o te reo i a mātou, ehara i te haka ko tērā te taero anake kai te tukituki i kā waewae o te huka nei.  Kai te noho tonu te mita o Kāi Tahu hai kaupapa whakawehewehe i te marea, ahakoa he reo Māori tō te takata, ka kore noa iho rānei, he whakaaro tonu tō tēnā, tō tēnā mō te mana me te oraka o te mita o Kāi Tahu.

Hei tēnei kauhau ka tātarihia tērā kaupapa, arā ko te aroka o te iwi ki tōna mita i roto i kā mahi whakaora reo i ēnei rā, kia kite mai mēnā he ara atu anō kia whāia e Kāi Tahu kia ora pai ai te tuakana rāua tahi ko tōna taina i te wā kotahi.  Ka mutu, ka pātaihia te pātai, ki te pērā mātou, he aha te āhua o te reo ka kitea, mā wai hoki tōna āhua e whakatau?