Te Ipukarea
He Pitopito kōrero: Kōrero hou
-
23 November 2011 - Kōrero hou
He paerewa reo, he rautaki reo.
Kua oti a Te Ipukarea ki te whakarite i tētahi anga paerewa mō te ako, mō te whakaako hoki i te reo Māori i ngā whare wānanga, i ngā kuratini, i ngā wānanga hoki.Ko ngā mātāpono, ngā whāinga, ngā rautaki katoa o te anga reo nei kua hangā pū ki te oranga o te reo Māori ki roto i ngā whare wānanga.
Ki te hiahia koe kia whakamahia tēnei anga paerewa nei, tēnā tirohia ngā tohutohu hei te whārangi kaupapa o Te Ipukarea.
Te Ipukarea
He Pitopito kōrero: Pānui
-
14 August 2011 - Pānui
Taku Manukura e rere rā!
Taku Manukura e Rere Rā – He Poroporoaki ki Tā Paora Reeves, Te Manukura o Te Wānanga Aronui o Tāmaki Makaurau, 2005-2011
I te tīmatanga ko te kupu, ko te Atua te kupu,
Nā te Atua anō te kupu i te tīmatanga
Nāna anō te rangi me te whenua i hanga
Ko ia rā tōku piringa, ka puta ka ora ki te whai ao, ki te ao mārama
Tīhei mauriora!
Kāore hoki te pō! Kāore hoki te ao!
Te tai rā! Te tai rā!
E timu ana, e tai ana ki tawhiti nui, ki tawhiti roa, ki tawhiti pāmamao
Tūārangaranga ana ngā tai o te Waiū Matakamokamo, he Wai kei te matā
Papaki kau ana ngā tai ki ngā pareparenga o te maunga, e Rangi e! Kua toto iho rā!
Ko Taka-ā-runga, ko Taka-ā-raro
Ka huri moro-ā-nuku, ka huri mori-ā-rangi
Ka pūhoru ki te wai, ngaro noa, ngaro noa, ngaro noa
Kei taku manukura, kei taku piki kōtuku
Kua heke iho rā i te tīkokekoketanga o Te Ipu o Mātāho
Ka tau ki ngā pātūwatawata o Rangipuke
Kōriporipo ana ngā roimata o ngā Wai ō Horotiu
Kua motukina te pito o te Pūrengi
Taku manu tataki ka tangi auē! Ka tangi auē!
Kurupākara ana ko te hunga korokoro a Tāne e rauhīrere nei i te kete kōrero
ko koe rā kua hinga atu
Noho whakahīhī ana Hine nui te pō i te mahanatanga o taku manukura
hei korowai, hei pūeru, hei piupiu e!
Tā Pāora, neinei ngā manu pīrere o Te Wānanga Aronui o Tāmaki-makau-rau e tīoriwari nei kia hoki mai koe ki a mātou.
Kei taku kura kua tītaha, kei taku kuru hauhunga.
Kei taku mōtoi kahotea, kei taku manu taupua.
Me aha rā e mutu ai te whakauteute me te kārangirangi e haehae nei i te kenepuru o te ngākau?
Kai kini nei te aroha, kai kini nei te manawa, kai kini nei te wairua.
Hei aha rā, hākoa te whānui, hākoa te whārahi o ngā kupu e kore koe e hoki mai
Nō reira, takoto ai te marino, horahia i waho rā
Ka topa atu ki te karamatamata o tō maunga tapu o Taranaki
Nā te rau o Puketapu ka tangi tonu nei e
Kua heke iho rā he kāpura kōriorio
Ka rongo i te hau-ā-uru, e ngunguru i te ao i te pō, i te ao i te pō.
Kei taku manukura, kua mū koe i ngā ākina o tō Atua.
Noho iho rā i tōna hāneaneatanga
E te pononga a te Atua
E moe, e moe, moe mai rā.
Te Ipukarea
He Pitopito kōrero: Kōrero hou
-
29 July 2011 - Kōrero hou
He reo hurihuri, he ao hurihuri.
I raro i te mana o Te Ipukarea, kua pūāwai he mana anō, arā, te International Centre for Language Revitalisation – ICLR. Ko te kōnae tēnei i whakapāhotia ai e Te Kāea i te marama o Pipiri e pā ana ki te pūāwaitanga o te mana nei. Ko tōna kaupapa he kimi huarahi kia whakaora i ngā reo taketake o te ao ka tahi. Ka rua, he wānanga anō i te kounga o ngā reo taketake, me te mōhio hoki he tū kotahi i waenga i a Māori me ērā atu iwi taketake o te ao.
Me mihi ka tika ki a Te Kāea, ki a Whakaata Māori mō te kōnae nei. E tika ana te kōrero ‘Mō mātou, mō koutou, mō rātou, mō tātou.
You must have Flash installed to play this video
Te Ipukarea
He Pitopito kōrero: Kōrero houPānuiPukapuka
-
18 July 2011 - Kōrero hou, Pānui, Pukapuka
He Poroporoaki ki a Kāterina Te Heikōkō Mataira
Ka rere te manu o Te Ipukarea me Te Ara Poutama, o Te Wānanga Aronui o Tāmaki-makau-rau, ki te moutere o Rarotonga, ki te wānanga i ngā kaupapa taketake o te Māori, o te Ao. Ka tau mai te tangi a te manu, he aitua, he aitua, he aitua! Kua taupoki te waka, kua pūhoru a Kāterina Te Heikōkō Mataira ki te wai. Ngaro noa. Haehae ana te ngakau i te rangona, tē taea te aha, kua mau tonu i konei, e whakāro arohanui ana ki tōna whānau, ki Te ātārangi, ki te iwi whānui. He manukura e noho ana i te whakaruruhau o Te Ipukarea, e whakapūioio ana i tōna whakataukī, ‘kia whakareia te kounga o te reo’. Ko ia tētahi o ngā mātanga reo mō te Papa Huia, e noho ana i AUT, e whakapāoho ana i te reo Māori, ki ngā whare wānanga, ki te ao hoki. He kaiārahi hoki ia mō te kaupapa, He Pātaka Mātauranga, e rangahau ana i ngā kōrero a ngā mātua tūpuna. Ka whakarewahia ki runga i a Whakāta Māori akuanei. Kaore mātou o Te Ipukarea, e tae ā-tinana atu, kei tāwahi tonu mātou e auhī ana mai i tawhiti. Nei rā tā mātou poroporoaki ki a ia, e te whaea o te reo, moe mai rā.
Korihi atu taku manu tāwhiowhio
Ki te tini, ki te mano o Hākūturi
Taku manu whitirua
Taku manu taupua
Kua hūtia i te pūpeka whakamaru
Te manukura o te reo kua wahangū
Tī kore
Tā kore
Toro atu taku ringa
Kapo noa i tō ariā
Ko tō ātārangi ka pā mai ki ahau
Te rau rere koiri i mahue mai
Tuituia ki te aho matua
Te heikōkō o Hine-nui-i-te-pō
Te Ipukarea
He Pitopito kōrero: Pānui
-
08 April 2011 - Pānui
Whakamaua te pae tata kia tina
I te 16 o Hakihea, 2010, i eke a Rāhera Ka‘ai-Mahuta rāua ko Dean Mahuta ki te taumata o te mātauranga i tō rāua pōtaetanga hei tākuta. Ko Rāhera, he uri nō Porourangi, nō Tahu, nō ngā moutere hoki o Hawai’i, te wahine-o-Kiwa tuatahi ki te whiwhi i tōna tohu ki AUT. Ko Dean, nō Waikato, te tangata tuatahi nō AUT ki te tuhi i tōna tuhinga whakapae ki roto katoa i te reo Māori. He mihi hoki tēneki ki a Whakaata Māori, ki a Te Kāea hoki, nā rātou tēnei whakaaturanga i whakarite, i koha mai hoki ki a mātou.
You must have Flash installed to play this video
Te Ipukarea
He Pitopito kōrero: Pānui
-
15 March 2011 - Pānui
Te Matapuka o Te Ipukarea
Hākiri mai ngā taringa, putē mai ngā karu, kua tae atu a Te Ipukarea ki te pae o Te Matapuka. Mehemea he mema koe nō Ngāti Matapuka, tēnā peka mai ki te rohe o Te Ipukarea ki reira wānanga tahi ai, ki reira hoki whakawhitiwhiti whakaaro mō ngā kaupapa e hāngai ana ki te reo, ana, ki te ao Māori hoki. Ka mutu, pāwhiritia te pātene kei te paetukutuku nei kia hono wawe atu ki Te Matapuka o Te Ipukarea.
Te Ipukarea
He Pitopito kōrero: Kōrero hou
-
23 June 2010 - Kōrero hou
Kua whakawhiwhia a John Moorfield ki te QSO
Kia mataara – Kua whakawhiwhia a John Moorfield ki te QSO mō āna mahi mō te whakaako i te reo Māori. I whakaingoatia ia ki tēnei hōnore i te rā whānau o te Kuīni i tēnei tau. Kua roa a Murumāra e whakatairanga i te reo. He mihi tēnei nā mātou, nā ngā kaimahi o Te Whanake.
Te Ipukarea
He Pitopito kōrero: Pukapuka
-
22 January 2009 - Pukapuka
Te Kaharoa
Kua tāpiri kētia ētahi tuhituhinga ki te putanga tuarua o Te Kaharoa. Nā Lilikalā Kame’eleihiwa rātou ko Noenoe Silva, ko Hana O’Regan, ko Paul Moon, ko Mary Modeen, ko Peter Cleave aua kōrero. Pānuitia aua kōrero me ngā whakamahuki mō tēnei hautaka kei www.tekaharoa.co.nz Kei reira hoki ngā tuhituhinga o te putanga tuatahi.
